१ साउन, काठमाडौं । नेपालमा सनातन हिन्दु धर्मावलम्बीहरूका लागि पवित्र मानिने साउन महिना सुरु भएसँगै देशभरका शिवालयहरूमा भक्तजनको चहलपहल निकै बढेको छ । देवका पनि देव महादेव अर्थात् भगवान शिवको प्रिय महिनाका रूपमा लिइने हुनाले देशभरी धार्मिक उल्लास छाएको हो । पौराणिक मान्यताअनुसार समुन्द्र मन्थनका क्रममा निस्किएको विषको डाह शान्त पार्न भगवान शिवले यसै महिना जल र चन्द्रमा धारण गर्नुभएको विश्वासमा शिवजीको विशेष पूजाआराधना गर्ने गरिन्छ ।
विशेष गरी साउनको सोमबार पशुपतिनाथ लगायतका शिव मन्दिरहरूमा भक्तजनहरूको ठूलो घुइँचो लाग्ने गर्दछ । महिलाहरू हरियो र पहेंलो पहिरन तथा चुरा-पोतेमा सजिएर पारिवारिक सुख र समृद्धिको कामना गर्दै व्रत बस्ने गर्दछन् । यस्तै, विभिन्न पवित्र नदीहरूबाट जल उठाएर खाली खुट्टा शिवालयसम्म पुग्ने बोलबम यात्रीहरूको भजनकीर्तनले वातावरण संगीतमय बनेको छ ।
आज साउने सङ्क्रान्ति र लुतो फाल्ने परम्परा
यसैबीच, सौरमासअनुसार प्रत्येक वर्ष साउन १ गते मनाइने साउने (कर्कट) सङ्क्रान्ति पर्व आज देशभर स्नान र दान गरी मनाइँदैछ । सूर्य कर्कट राशिमा प्रवेश गर्ने भएकाले आजैदेखि दक्षिणायन सुरु भएको छ । असार महिनाभर कृषिकर्ममा व्यस्त हुँदा हिलोमैलोका कारण लाग्ने छालासम्बन्धी रोगबाट बच्न आज औषधीय गुण भएका वनस्पति राखी कण्डारक नाम गरेको राक्षसको पूजा गरेर लुतो फाल्ने प्राचीन सामाजिक परम्परा समेत रहेको छ ।
